یکی از مهم ترین عوامل انحطاط و عقب ماندگی جامعه

بسم الله الرحمن الرحیم

نقش برجسته ی 1 انسانی و مدیریت و برنامه ریزی خوب در عرصه های مختلف ، در رشد و پیشرفت یک 1 ، انکار ناپذیر است. اما باکمال تأسف برخي ازمسؤلين مسايل اجتماعي ، سياسي ، علمي ، اقتصادي ، فرهنگی و... هستند كه بدون شايستگي لازم، برخي پست ها ومناصب كليدي جامعه را اشغال مي كنند كه نه تنها بخاطرعدم صلاحيت و شایستگی شان باعث تضييع حقوق بسياري ازتودة مردم ، مانع رشد و بالندگي جامعه ، و... مي شوند ؛ بلکه بار مسئولیت خود شان را سنگین کرده و خیانت کار محسوب می شوند. چنانکه رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمودند :

« من تقدّم على المسلمين و هو يرى أنّ فيهم من هو افضل منه، فقد خان اللَّه و رسوله و المسلمين، هركه برمسلمين پيش بيفتد(پيشواي وفرمانروايي برگزيند درهرامري كه باشد)درحالي كه اودرميان مسلمانان برتراز خود را مي بيند ، او به خدا و رسول خدا و مسلمانان خيانت كرده است »(الحیاة ، ج2 ، ص585 ).

باتوجه به انكارناپذير بودن زيان هاي غيرقابل جبران كه ازناحية سياست گذاران ناشايست ومديران نالايق متوجه جامعه درزمينه هاي مختلف(سياسي، اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و...) مي شود، پيامبر اكرم صلی الله علیه وآله ، با رأفت ورحمتِ كه نسبت به جهانيان دارد ، دراين زمينه سنگ تمام را گذاشته وبراي جلوگيري ازچنين پيامدهاي شوم، به مسلمانان هشدار مي دهد كه بدون شايستگي واهليّت عهده دار پست و مقامي نشويد كه نتوانيد به خوبي ازعهده آن برآييد.

چنانكه فرمودند :«فمن دعی الناس الی نفسه وفیهم من هواعلم منه لم ینظرالله الیه یوم القیامه »( الاختصاص ، ص251 ). کسی که مردم را به خویش فراخواند، درصورتی که میان آنان شخصی باشدکه ازتخصص بیشتری برخورداراست، خداوند درقیامت به اونمی نگرد، یعنی نظرعنایی ونگاه تشریفی خداوند درعالم بعد ازمرگ نصیب او نمی شود.

درنسخة شفابخش ديگر درزمينة مسايل سياسي واجتماعي فرمود:« من أمّ قوما و فيهم من هو أعلم منه و أفقه، لم يزل امرهم الى سفال، الى يوم القيامه ، قومى كه برايشان كسى امامت كند كه داناتر و فقيه تر از او در ميان آن قوم باشد، كار آن قوم تا روز قيامت رو به پستى و 1 مي رود »(ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ص206 ).

همان طوری که مشاهده مي شود، پيامبرمهرورحمت، رهبري ومديريت افراد نالايق را عامل به انحطاط كشاندن جامعه مي داند وازاين طريق هشدار مي دهد كه چه درانتخاب شدن و چه درانتخاب كردن افراد براي مديريت جامعه بايد كمال صداقت وامانتداري رعايت شود.

درفرمايش نوراني وراه گشاي ديگري كه رسول خدا صلی الله علیه وآله براي انسانها دارد نيز ؛ به افراد كه مي خواهند خودشان را به عنوان مدير ومدبر جامعه مطرح كرده وبرسرنوشت امورسياسي، اجتماعي واقتصادي مردم مسلط شود هشدار مي دهد كه بدون شايستگي لازم دست به اين كارنزند واگرنه ازلطف وتوفيق الهي محروم خواهد شد. آن حضرت چنین می فرماید :« إنّ الرئاسة لا تصلح الّا للَّه و لأهلها. و من وضع نفسه في غير الموضع الّذي وضعه اللَّه فيه، مقته اللَّه. و من دعا الى نفسه فقال: «انا رئيسكم» و ليس هو كذلك لم ينظر اللَّه اليه، حتى يرجع عمّا قال و يتوب الى اللَّه ممّا ادّعى ، رياست جز براى خدا و اهل آن شايسته نيست. و هر كس خود را در جايى جز آنجا كه خدا او را قرار داده است قرار دهد، خدا از او بيزار است. و هر كس كه براى خود تبليغ كند و بگويد كه «من رئيسم» و چنان نباشد، خدا به او نگاه نمى كند( ومشمول لطف وعنايت خداوند قرار نمي گيرد)، مگر اينكه از گفته خود باز گردد و از ادعاى خود به درگاه خدا توبه نمايد»(تحف العقول ، ص96 ).

خلاصه اینکه از منظر آموزه های اسلام هرکس می خواهد مسئولیتی بپذیرد اگر شایستگی و تخصص آن کار را دارد باید در آن عرصه ورود نماید چرا که وظیفه اش است اما اگر شایستگی و تخصص آن کار را ندارد نباید آن مسئولیت را بپذیرد که در این صورت نه تنها بار مسئولیت دنیوی و اخروی خودش را سنگین می کند بلکه باعث عقب 1 جامعه و زیان وضرر دیدن مردم می شود . پس یکی از مهم 1 عامل عقب ماندگی و انحطاط جامعه مدیران و مسئولان نالایق است .