اهمیت ازدواج در اسلام

بسم الله الرحمن الرحیم

ضمن عرض تبریک به مناسبت دهم ربیع الاول سالروز ازدواج رسول خدا صلی الله علیه و آله با حضرت خدیجه سلام الله علیها

مطلبی در رابطه با اهمیت ازدواج در اسلام تقدیم می گردد.

✍در اسلام ازدواج از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و برای آن آثار دینی، اخلاقی، اجتماعی و معنوی فراوانی بیان شده است. به عنوان نمونه یک آیه و چند روایت را یاد آور می شویم :

✅ ۱ -ازدواج عامل آرامش و مهر ورزی

قرآن کریم یکی از فلسفه‌های اصلی ازدواج را سکون و آرامش و شکل‌گیری محبت و رحمت میان زن و شوهر معرفی می‌کند. آنجا که می‌فرماید:

« وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً؛

و از نشانه‌های او این است که برای شما از جنس خودتان همسرانی آفرید تا در کنار آنان آرامش یابید و میان شما محبت و رحمت قرار داد.»

سوره روم، آیه ۲۱.

✅ 2 - ازدواج سنت رسول خدا (ص)

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله ) می فرمایند:

«النِّکاحُ سُنَّتی، فَمَن رَغِبَ عَن سُنَّتی فَلَیسَ مِنّی؛ ازدواج سنت من است؛ پس هرکس از سنت من روی برگرداند، از من نیست.»

الکافی، ج ۵، ص ۴۹۶.

✍این روایت علاوه بر اینکه بیانگر است ازدواج صرفاً یک نیاز طبیعی نیست، بلکه در نگاه اسلام، راه و روش پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله ) و بخشی از سبک زندگی مؤمنانه است؛ از اهمیت فوق العاده آن نیز حکایت می کند؛ چراکه روی گردانی و اهمیت ندادن به ازدواج به منزله ی روی گردانی از سنت و روش آن حضرت تلقی شده است.

✅3 - ازدواج، موجب حفظ دین انسان

از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل شده است که فرمودند :

«مَن تَزَوَّجَ فَقَد أحرَزَ نِصفَ دِینِهِ، فَلیَتَّقِ اللهَ فی النِّصفِ الباقی؛ هرکس ازدواج کند، نصف دین خود را حفظ کرده است؛ پس باید در نیمه دیگر از خدا پروا کند.»

مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۱۵۴.

✍ بر پایه این روایت ازدواج می‌تواند انسان را در برابر بسیاری از لغزش‌های اخلاقی و جنسی مصونیت ببخشد که این مطلب اهمیت ویژه ی ازدواج را می رساند.

✅ 4 - عدم ازدواج بخاطر ترس از فقر، بد گمانی به خدا

طبق روایتی که از امام صادق علیه السلام نقل شده است حضرت فرمودند:

«مَن تَرَکَ التَّزویجَ مَخافَةَ العَیلَةِ فَقَد أساءَ الظَّنَّ بِاللهِ عَزَّوَجَلَّ؛ کسی که از ترس فقر و ناتوانی مالی ازدواج را ترک کند، به خداوند متعال بدگمان شده است.»

الکافی، ج ۵، ص ۳۳۰.

✍این روایت تصریح می کند که ترک ازدواج بخاطر ترس از فقر و مشکلات مالی یک نوع بد گمانی به خدا (و ناتوان دانستن آن قادر متعال) است. و در روایات بد گمانی به خدای سبحان به شدت مذمت شده است. البته که به تدبیر اقتصادی و مسئولیت‌های زندگی نباید بی توجه بود.

✅5 - ازدواج، محبوب‌ترین بنا نزد خدای سبحان

از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نقل شده است که فرمودند:

«ما بُنِیَ بَناءٌ فِی الإسلامِ أحَبُّ إِلَى اللهِ عَزَّوَجَلَّ مِنَ التَّزویجِ؛ در اسلام هیچ بنایی نزد خداوند محبوب‌تر از ازدواج نیست.»

الکافی، ج ۵، ص ۳۲۹.

✍شایان دقت است که تعبیر «بناء» (بنا و ساختمان) در مورد ازدواج بسیار ظریف و زیباست؛ زیرا خانواده در نگاه اسلام، یک نهاد بنیادی و مقدس برای ساختن جامعه، آرامش روحی روانی، محفوظ ماندن از گناهان جنسی، رشد و تمفصل معنوی و... است.

✅6 - ازدواج عامل وسعت در رزق و روزی

رسول خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند : «اِلْتَمِسُوا الرِّزْقَ بِالنِّکَاحِ؛ رزق را در ازدواج جستجو کنید!».

مستدرك الوسائل، ج 14، ص 173.

و نیز می فرمایند: «اِتَّخِذُوا الْأَهْلَ فَإِنَّهُ أَرْزَقُ لَکُمْ؛ تشکیل خانواده دهید! پس همانا خانواده برای شما رزق رسان تر است.»

الكافی، ج 5، ص 329.

و امام صادق علیه السلام در باب رزق آور بودن ازدواج می فرمایند: «الرِّزْقُ مَعَ النِّسَاءِ وَ الْعِیَالِ؛ رزق و روزی با همسر و فرزندان می باشد.»

همان، ص 330.

✍خلاصه اینکه :

با این همه اهمیت فوق العاده و نقش آفرینی که ازدواج در زندگی مادی و معنوی انسان دارد؛

✅با تأسف باید گفت این سنت بزرگ اسلامی و عامل مهم جلوگیری از فساد اخلاقی و جنسی در روز جاریه به خاطر برخی رسم و رواج های غلط، توقعات بیجا، چشم و هم چشمی های جاهلانه، سخت گیری های ظالمانه و... کم رنگ شده و سن ازدواج های جوانان اعم از دختر و پسر بالا رفته است.

✅در حالی که یکی از مهم ترین سفارشات اسلام آسان گیری در ازدواج است. چنانکه رسول خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند :«خَیْرُ النِّـکاحِ اَیْسَرُهُ، بهترین ازدواج، آسان‌ترین آن است» .

نهج الفصاحه، ح ۱۵۰۷.

✅نمونه های بارز این آسان گیری، ازدواج رسول خدا صلی الله علیه و آله با حضرت خدیجه سلام الله علیها و ازدواج امیرالمؤمنین با حضرت زهرا صلوات الله علیهما است.